Les 6 - Huisdieren

Tekst 1 - Bello en Snuffel 1

Tekst in karakters   

我们家有两只宠物。我的宠物是一只小狗。他叫 Bello。Bello今年两岁。他很喜欢吃肉。 Bello跑得很快。我哥哥的宠物是一只兔子。他叫 Snuffel。Snuffel很喜欢吃胡萝卜。他的眼睛是红色的。 Snuffel也跑得很快。我姐姐没有宠物。她喜欢跟 Bello Snuffel 玩儿。

Tekst in Pinyin

Wǒmen jiā yǒu liǎng zhī chǒngwù. Wǒ de chǒngwù shì yì zhī xiǎogǒu. Tā jiào Bello. Bello jīnnián liǎng suì. Tā hěn xǐhuan chī ròu. Bello pǎo de hěn kuài. Wǒ gēge de chǒngwù shì yì zhī tùzi. Tā jiào Snuffel. Snuffel hěn xǐhuan chī húluóbo. Tā de yǎnjīng shì hóngsè de. Snuffel yě pǎo de hěn kuài. Wǒ jiějie méiyǒu chǒngwù. Tā xǐhuan gēn Bello hé Snuffel wánr.

Vertaling

Onze familie heeft twee huisdieren. Mijn huisdier is een hondje. Hij heet Bello. Bello is dit jaar twee geworden. Hij houdt van vlees eten. Bello rent snel. Het huisdier van mijn broer is een konijn. Hij heet Snuffel. Snuffel houdt van wortels eten. Zijn ogen zijn rood. Snuffel rent ook snel. Mijn zus heeft geen huisdieren. Zij houdt ervan om met Bello en Snuffel te spelen.

Nieuwe woorden

Woorden in de conversatie   

  • 宠物 chǒngwù: (zn.) huisdier
  • 小狗 xiǎo gǒu: (zn.) hondje
  • 今年 jīnnián: (zn.) dit jaar
  • suì: (zn.) jaar oud
  • chī: (ww.) eten
  • ròu: (zn.) vlees
  • pǎo: (ww.) rennen
  • de: (taalkun.) een partikel
  • kuài: (bw.) snel
  • 兔子 tùzi: (zn.) konijn
  • 胡萝卜 húluóbo: (zn.) wortel
  • 眼睛 yǎnjīng: (zn.) ogen
  • 红色 hóngsè: (zn.) rood
  • gēn: (bijwerkwoord) met
  • 玩儿 wánr: (ww.) spelen
AttachmentSize
Woordenlijst voor ZDT1016 bytes

Oefeningen met nieuwe woorden

Luister naar de audio en schrijf wat je hoort in pinyin-transcripties op.

  •   [ antwoord ] tùzi
  •   [ antwoord ] xiǎogǒu
  •   [ antwoord ] chǒngwù
  •   [ antwoord ] pǎo
  •   [ antwoord ] wánr

Grammatica

Onderschikking

Onderschikking met de

In de grammatica van les 1, conversatie 2 hebben we de bezittelijke constructie geleerd (我的 wǒ de, 你的 nǐ de, enzovoorts). De bezittelijke constructie is een onderdeel van onderschikking.

Neem bijvoorbeeld het Nederlandse "een mooie vrouw". In dit voorbeeld zegt "mooie" iets over "vrouw"; het bepaalt hoe de vrouw eruit ziet. Daarom noemen we "mooie" een bepaling. Aan de andere kant is "vrouw" hier het bepaalde, ook wel de kern genaamd, omdat het het belangrijkste woord in de constructie is.

In het Chinees maak je onderschikkingen vaak met . De constructie van onderschikking is: Persoonlijk voornaamwoord / Zelfstandig naamwoord + de + dingen.

Vóór zet je de bepaling en na zet je de kern.

Bijvoorbeeld, 我的书 wǒ de shū “mijn boek”. Hier is wǒ “ik” de bepaling en shū “boek” de kern. Als de kern een ding is, dan moet je de gebruiken tussen de bepaling en de kern.

In het Chinees staat de bepaling altijd vóór de kern. Dat is anders dan in het Nederlands, waar de bepaling soms ook achter de kern staat, bijvoorbeeld "de vrouw die mooi is". Dat kan niet in het Chinees.

Voorbeelden van onderschikking met de:

  • 我的宠物 wǒ de chōngwù “mijn huisdier”
  • 我的英文书 wǒ de Yīngwén shū “mijn Engelse boek”
  • Thijs 的小狗 Thijs de xiǎogǒu “het hondje van Thijs”

Onderschikking zonder de

Je hebt net gelezen, dat je altijd moet gebruiken als de kern een ding is. Er zijn ook gevallen waarin je juist geen de tussen de bepaling en de kern zet. Dat is zo, als voor bepaling en kern samen geldt:

  • De bepaling is een persoonlijk voornaamwoord. Bijvoorbeeld, wǒ “ik”, nǐ “jij”, 我们 wǒmen “wij”.
  • De kern is een familielid of iemand/een plaats die een nauwe relatie met de bepaling heeft. Bijvoorbeeld, 爸爸 bàba “vader”, jiā “familie”, 学校 xuéxiào “school”.

Voorbeelden van onderschikking zonder de:

  • 我爸爸 wǒ bàba “mijn vader”
  • 我妈妈 wǒ māma “mijn moeder”
  • 我朋友 wǒ péngyou “mijn vriend”
  • 我家 wǒ jiā “mijn familie”
  • 我们学校 wǒmen xuéxiào “onze school”

Let op!

Als de bepaling een persoonsnaam is, dan moet je toch de gebruiken. Bijvoorbeeld,

  • 王小玉的朋友 Wáng Xiǎoyùyù de péngyou “Een vriend van Wáng Xiǎoyù”
  • Bas 的老师 Bas de lǎoshī “de docent van Bas”

Complement na het werkwoord

Het partikel de

In het Nederlands wordt een bijwoord na het werkwoord als complement gebruikt. Bijvoorbeeld, “Hij eet veel.” “Veel” is een bijwoord dat fungeert als complement.
In het Chinees staat een complement ook na het werkwoord, maar moet je een partikel de toevoegen tussen het werkwoord en het complement. Dus is de constructie:
Werkwoord + de + Complement

Het complement bestaat uit een graadbijwoord en een bijvoeglijk naamwoord. Een graadbijwoord is, zoals de naam al aangeeft, een bijwoord om de sterkte, de graad van iets uit te drukken. Voorbeelden van graadbijwoorden zijn hěn “heel”, zhēn “echt”, en tài “te”.

Voorbeelden van complementen met de:

  • 他吃得很多。 Tā chī de hěn duō. “Hij eet veel.”
  • 他喝得很快。 Tā hē de hěn kuài. “Hij drinkt snel.”
  • 他做得很好。 Tā zuò de hěn hǎo. “ Hij doet het goed.”

Let op!

Als je alleen een bijwoord na het werkwoord gebruikt als complement (dus niet bijwoord + bijvoeglijk naamwoord zoals hierboven uitgelegd), heeft de zin een vergelijkingseffect in het Chinees.

Bijvoorbeeld,

  • 他吃得多,我吃得不多。 Tā chī de duō, wǒ chī de bù duō. “Hij eet veel, maar ik niet.”
  • 他喝得快,我喝得不快。 Tā hē de kuài, wǒ hē de bú kuài. “Hij drinkt snel, maar ik niet.”
  • 他做得好,我做得不好。 Tā zuò de hǎo, wǒ zuò de bù hǎo. “ Hij doet het goed, maar ik niet.”

Grammatica-oefeningen

Oefeningen met

Voeg toe als dat nodig is.

  • 我___妹妹是老师。 Wǒ ___ mèimei shì lǎoshī.
  • 他___男朋友很高。 Tā ___ nán péngyou hěn gāo.
  • 他___桌子很大。 Tā ___ zhuōzi hěn dà.
  • 我___弟弟___小狗很喜欢吃肉。 Wǒ ___ dìdi ___ xiǎogǒu hěn xǐhuan chī ròu.
  • 我___家很小。 Wǒ ___ jiā hěn xiǎo.
  • 王小玉___老师很好。 Wáng Xiǎoyù ___ lǎoshī hěn hǎo.
[ antwoorden ]
  • 我妹妹是老师。 Wǒ mèimei shì lǎoshī.
  • 他男朋友很高。 Tā nán péngyou hěn gāo.
  • 桌子很大。de zhuōzi hěn dà.
  • 我弟弟小狗很喜欢吃肉。 Wǒ dìdi de xiǎogǒu hěn xǐhuan chī ròu.
  • 我家很小。 Wǒ jiā hěn xiǎo.
  • 王小玉老师很好。 Wáng Xiǎoyù de lǎoshī hěn hǎo.

Schrijfoefening

AttachmentSize
Schrijfoefening: Bello en Snuffel 125.34 KB

Tekst 2 - Bello en Snuffel 2

Tekst in karakters   

Bello 长得很可爱。他有一双大眼睛和一双小耳朵。Bello 喜欢在院子里玩儿,也喜欢在院子里吃东西。我常常跟 Bello 去散步。 Snuffel 也长得很可爱。他很白,也很小。 Snuffel 喜欢在客厅里玩儿,也喜欢在客厅里睡觉。我哥哥常常跟 Snuffel 说话。

Tekst in Pinyin

Bello zhǎng de hěn kěài. Tā yǒu yì shuāng dà yǎnjīng hé yì shuāng xiǎo ěrduo. Bello xǐhuan zài yuànzi lǐ wánr, yě xǐhuan zài yuànzi lǐ chī dōngxi. Wǒ chángcháng gēn Bello qù sànbù. Snuffel yě zhǎng de hěn kěài. Tā hěn bái, yě hěn xiǎo. Snufeel xǐhuan zài kètīng lǐ wánr, yě xǐhuan zài kètīng lǐ shuìjiào. Wǒ gēge chángcháng gēn Snuffel shuōhuà.

Vertaling

Bello ziet er lief uit. Hij heeft een paar grote ogen en een paar kleine oren. Bello houdt van in de tuin spelen en eten. Ik ga vaak wandelen met Bello. Snuffel ziet er ook lief uit. Hij is wit en ook klein. Snuffel houdt van in de woonkamer spelen en slapen. Mijn broer praat vaak met Snuffel.

Nieuwe woorden

Woorden in de conversatie   

  • zhǎng: (ww.) groeien
  • 可爱 kěài: (bn.) lief
  • shuāng: (mw.) een paar
  • dà: (bn.) groot
  • 眼睛 yǎnjīng: (zn.) ogen
  • xiǎo: (bn.) klein
  • 耳朵 ěrduo: (zn.) oren
  • 院子 yuànzi: (zn.) tuin
  • 东西 dōngxi: (zn.) ding
  • 散步 sànbù: (ww.) wandelen
  • bái: (bn.) wit
  • 睡觉 shuìjiào: (ww.) slapen
  • 说话 shuōhuà: (ww.) praten
AttachmentSize
Woordenlijst voor ZDT882 bytes

Grammatica

Categoriaal en beschrijvend

Categoriaal

In het Chinees zijn er twee manieren om iets te beschrijven: categoriaal en beschrijvend. De categoriale constructie is shì + Bijvoeglijk naamwoord + de. Bijvoorbeeld, 他的眼睛是红色的。 Tā de yǎnjīng shì hóngsè de. "(Letterlijk) Zijn ogen zijn van een rode kleur." Konijnen hebben natuurlijk allerlei kleuren ogen. In deze constructie leg je er de nadruk op dat de ogen van dit konijn rood zijn (en dus niet bruin of zwart). Maar hoe rood ze zijn wordt niet duidelijk gemaakt. Dat kan wel met de beschrijvende constructie.

Beschrijvend

De beschrijvende constructie is hěn + Bijvoeglijk naamwoord. Bijvoorbeeld, 他的眼睛很红。 Tā de yǎnjīng hěn hóng. "Zijn ogen zijn rood." In deze zin geeft hěn niet aan dat de ogen heel rood zijn, omdat je, zoals je hebt geleerd in de grammatica van les 2, conversatie 1, dit karakter altijd moet gebruiken voor een bijvoeglijk naamwoord van 1 lettergreep.

Maar een beschrijvende constructie kun je ook gebruiken om verschillende graden aan te duiden. Bijvoorbeeld, 他的眼睛不太红。 Tā de yǎnjīng bú tài hóng. “Zijn ogen zijn niet zo rood.”

gēn "met, en"

gēn als voorzetsels

gēn betekent "(samen) met" of "en", en wordt gecombineerd met een zelfstandig naamwoord (z.n.) of een persoonlijk voornaamwoord (pers. vnw.) voor het werkwoord. Dus is de contructie:
Onderwerp + gēn + z.n./ pers. vnw. + Werkwoord …
Bijvoorbeeld,

  • 我跟我妹妹玩儿。 Wǒ gēn wǒ mèimei wánr. "Ik speel met mijn zusje."
  • 他跟我学中文。 Tā gēn wǒ xué Zhōngwén. "Hij leert Chinees met me."

gēn als bijwerkwoord

In het Chinees kan gēn ook als bijwerkwoord fungeren.
In de zin 我跟我妹妹玩儿。 Wǒ gēn wǒ mèimei wánr. "Ik speel met mijn zusje." Het hoodfwerkwoord is 玩儿 wánr "spelen" omdat de zin over spelen gaat. gēn is een bijwerkwoord dat nadere informatie geeft over met wie het onderwerp gaat spelen.

Schrijfoefening

AttachmentSize
Schrijfoefening: Bello en Snuffel 222.92 KB

Discussietaken

Over de discussietaken

Taal en cultuur kunnen niet los van elkaar gezien worden, vooral bij een levende taal als Chinees. Daarom bevat elke les een aantal discussietaken om kennis te maken met overeenkomsten en verschillen tussen de Nederlandse en Chinese cultuur. Deze taken introduceren de Chinese cultuur in verschillende categorieën: Chinese taal, kennis van land en volk, kennis van de geschiedenis, Chinese literatuur en gangbare dagelijkse etiquette.

Bespreek de volgende vragen op het forum met andere gebruikers.

Chinese dierenriem

Welke huisdieren horen bij de Chinese dierenriem? Bespreek hier!

Onderschikking met de

Kijk naar deze groepen zinsdelen met de constructie: bepaling + kern. Kun je aan de hand van deze voorbeelden in je eigen woorden de regels afleiden? Bespreek hier!
Groep 1: Waarom is er geen tussen bepaling en kern?
我爸爸 wǒ bàba 你哥哥 nǐ gēge 他弟弟 tā dìdi

Groep 2: Waarom wordt tussen bepaling en kern gebruikt?
我们的爸爸 wǒmen de bàba 你们的哥哥 nǐmen de gēge 他们的弟弟 tāmen de dìdi

Groep 3: Waarom is er geen tussen bepaling en kern?
我们学校 wǒmen xuéxiào (school) 我们系 wǒmen xì (faculteit) 我们班 wǒmen bān (klas)

Groep 4: Waarom wordt tussen bepaling en kern gebruikt?
我的学校 wǒ de xuéxiào 我的系 wǒ de xì 我的班 wǒ de bān

Groep 5: Waarom is er geen tussen bepaling en kern?
中国人 Zhōngguó rén 荷兰人 Hélán rén 中文书 Zhōngwén shū 中文名字 Zhōngwén míngzì