Les 2 - Koetjes en kalfjes

Eternal Golden Castle, Tainan City, Taiwan

In verschillende culturen praten mensen over heel verschillende koetjes en kalfjes. Voor Nederlanders is het weer het belangrijkste thema omdat het weer elke dag verschillend is. In Taiwan praten mensen niet zo vaak over het weer. Waarom? Omdat het in Taiwan bijna altijd mooi weer is.

In deze les leer je kletsen op zijn Nederlands en op zijn Taiwanees.

Conversatie 1 - Het weer

Culemborg, 2007

Bas en Thijs zitten op een bank op het balkon van hun hotel in het zuiden van Taiwan. Het is zoals gebruikelijk zonnig, ook al is het winter.

Tekst in karakters   

  • Thijs: 今天天气很好!
  • Bas: 昨天天气也很好。
  • Thijs: 台湾的天气每天都很好。
  • Bas: 是啊! 荷兰的天气不太好,冬天常常很冷。
  • Thijs: 我很怕冷。
  • Bas: 我也是。

Tekst in Pinyin

  • Thijs: Jīntiān tiānqì hěn hǎo!
  • Bas: Zuótiān tiānqì yě hěn hǎo!
  • Thijs: Táiwān de tiānqì měi tiān dōu hěn hǎo.
  • Bas: Shì a! Hélán de tiānqì bú tài hǎo, dōngtiān chángcháng hěn lěng.
  • Thijs: Wǒ hěn pà lěng.
  • Bas: Wǒ yě shi.

Tekst in vertaling

  • Thijs: Mooi weertje vandaag!
  • Bas: Gisteren was het ook mooi weer!
  • Thijs: In Taiwan is het elke dag mooi weer.
  • Bas: Ja! Het weer in Nederland is niet zo goed. In de winter is het vaak te koud.
  • Thijs: Ik hou niet van kou.
  • Bas: Ik ook niet.

Nieuwe woorden

Woorden in de conversatie:   

  • 今天 jīntiān: (zn.) vandaag
  • 天气 tiānqì: (zn.) weer
  • 昨天 zuótiān: (zn.) gisteren
  • měi: (onb.vnw.) elk
  • 每天 měi tiān: elke dag
  • tài: (bw.) te
  • 冬天 dōngtiān: (zn.) winter
  • 常常 chángcháng: (bw.) vaak
  • lěng: (zn.) koud
  • pà: (bn.) bang

Meer woorden over het weer:

  • 春天 chūntiān: (zn.) lente
  • 夏天 xiàtiān: (zn.) zomer
  • 秋天 qiūtiān: (zn.) herfst
  • rè: (bn.) warm, heet
  • liáng: (bn.) koel
  • 有点儿 yǒudiǎnr: (bw.) een beetje
AttachmentSize
Woordenlijst voor ZDT1.04 KB

Oefeningen met nieuwe woorden

Opdrachten

Woorden: Luister naar het bestand en kies het correcte woord.   

  • 1. chūntiān – xiàtiān - qiūtiān - dōngtiān
  • 2. jīntiān - zuótiān - míngtiān - měitiān
  • 3. rè - hē - kě - gē
  • 4. liáng - xiǎng - qiǎng - jiāng
  • 5. chángcháng - chīchī - chàngchàng - chíchí
[ antwoorden ]
  • 1. xiàtiān
  • 2. měitiān
  • 3. rè
  • 4. xiǎng
  • 5. chīchī

Schrijf de betekenis van elk woord op.

  • yǒudiǎnr:
  • pà:
  • tiānqì:
  • tài:
  • liáng:
  • rè:
  • chángcháng:
  • zuótiān:
[ antwoorden ]
  • yǒudiǎnr: een beetje
  • pà: bang
  • tiānqì: het weer
  • tài: te
  • liáng:
  • rè: warm, heet
  • chángcháng: vaak
  • zuótiān: gisteren

Grammatica

Bijvoeglijke naamwoorden als predikaten

hǎo, lěng, rè, liáng

Een predikaat is het deel van een zin dat iets over het onderwerp (het subject) zegt. Bijvoorbeeld in de zin "Het weer is mooi" is het gedeelte "is mooi" het predikaat: dit gedeelte geeft de eigenschap van het weer aan. In het Nederlands bevat het predikaat eigenlijk altijd een werkwoord.

In het Chinees is dat niet zo. Daar kunnen bijvoeglijke naamwoorden functioneren als volledige predikaten. Daarom is er geen werkwoord in de zin: 今天天气很好。 Jīntiān tiānqì hěn hǎo. "Vandaag is het goed weer." In deze zin is 很好 hěn hǎo het predikaat om het weer van vandaag te beschrijven. hǎo fungeert hier als het werkwoord "goed zijn". hǎo kan dus zowel "goed" als "goed zijn" betekenen.



Kijk nog eens naar het lijstje met bijvoeglijke naamwoorden:

  • hǎo
  • lěng
  • liáng

Dit zijn allemaal bijvoeglijke naamwoorden die uit één lettergreep (karakter) bestaan. Als je met zo'n bijvoeglijk naamwoord van één lettergreep de constructie Subject + Bijvoeglijk naamwoord wilt maken, moet je altijd hěn toevoegen voor het bijvoeglijke naamwoord. Je zegt dus niet 今天天气好。, maar 今天天气好。.

Letterlijk betekent hěn "heel, zeer", maar vaak wordt het onvertaald gelaten in het Nederlands. De zin 今天天气很好。 vertalen we daarom niet als "Vandaag is het heel goed weer", maar gewoon als "Vandaag is het goed weer."

In ontkennende zinnen wordt hěn weggehaald: 今天天气不好。 Jīntiān tiānqì bù hǎo. "Het weer vandaag is niet goed."

Ook in vragen moet je hěn weghalen: 今天天气好吗? Jīntiān tiānqì hǎo ma? "Is het weer vandaag goed?"

Grammatica-oefeningen

Oefeningen met bijvoeglijke naamwoorden

Vertaal deze zinnen in het Nederlands:

  • 昨天很冷。-->
  • 台湾的夏天很热。-->
  • 加拿大的秋天很美。-->
[ antwoorden ]
  • 昨天很冷。 --> Gisteren was het koud.
  • 台湾的夏天很热。--> De zomer in Taiwan is warm.
  • 加拿大的秋天很美。--> De herfst in Canada is mooi.

Schrijfoefening

AttachmentSize
Schrijfoefening: Het weer22.37 KB

Conversatie 2 - Het eten

foto: Steam crabs in a wedding banquet

Xiǎoyù is een Taiwanees meisje. Zij is een kennis van Bas en Thijs. Zij houdt van koken.

Tekst in karakters   

  • 小玉: 你今天想吃什么?
  • Bas: 我不知道。
  • Thijs: 我想吃面包和三明治。
  • 小玉: 荷兰人常常吃面包和三明治吗?
  • Thijs: 是啊!
  • 小玉: 台湾人不常吃面包和三明治。我们吃米饭和面。
  • Bas: 我很喜欢吃炒饭。
  • Thijs: 我喜欢吃炒面。
  • 小玉: 好,我中午做炒饭和炒面。
  • Bas Thijs: 太好了!

Tekst in Pinyin

  • Xiǎoyù: Nǐ jīntiān xiǎng chī shénme?
  • Bas: Wǒ bù zhīdao.
  • Thijs: Wǒ xiǎng chī miànbāo hé sānmíngzhì.
  • Xiǎoyù: Hélán rén chángcháng chī miànbāo hé sānmíngzhì ma?
  • Thijs: Shì a!
  • Xiǎoyù: Táiwān rén bù cháng chī miànbāo hé sānmíngzhì. Wǒmen chī mǐfàn hé miàn.
  • Bas: Wǒ hěn xǐhuan chī chǎofàn.
  • Thijs: Wǒ xǐhuan chī chǎomiàn.
  • Xiǎoyù: Hǎo! Wǒ zhōngwǔ zuò chǎofàn hé chǎomiàn.
  • Bas hé Thijs: Tài hǎo le!

Vertaling

  • Xiǎoyù: Wat wil je vandaag eten?
  • Bas: Ik weet het niet.
  • Thijs: Ik wil broodjes en sandwiches eten.
  • Xiǎoyù: Eten Nederlanders vaak broodjes en sandwiches?
  • Thijs: Ja!
  • Xiǎoyù: Taiwanezen eten niet vaak broodjes en sandwiches. We eten rijst en noedels.
  • Bas: Ik hou veel van nasi.
  • Thijs: Ik hou van bami.
  • Xiǎoyù: OK! Ik kook vanmiddag nasi en bami.
  • Bas en Thijs: Fantastisch!

Nieuwe woorden

Woorden in de conversatie   

foto: Wantan

  • xiǎng: (ww.) denken; willen
  • chī: (ww.) eten
  • 知道 zhīdao: (ww.) weten
  • 面包 miànbāo: (zn.) brood
  • hé: (vw.) en
  • 三明治 sānmíngzhì: (zn.) sandwich
  • 常常 chángcháng: (bw.) vaak
  • 不常 bù cháng: (bw.) niet vaak
  • 米饭 mǐfàn: (zn.) rijst
  • miàn: (zn.) noedels
  • 喜欢 xǐhuan: (ww.) iets leuks vinden; het leuk vinden om te ...; houden van
  • 炒饭 chǎo fàn: (zn.) nasi
  • 炒面 chǎo miàn: (zn.) bami
  • 中午 zhōngwǔ: (zn.) tussen de middag
  • zuò: (ww.) doen; koken
  • 太好了 tài hǎo le: (uitdr.) Leuk! Fantastisch!

Meer eten

  • 汉堡 hànbǎo: (zn.) hamburger
  • 热狗 règǒu: (zn.) hot dog
  • 薯条 shǔtiáo: (zn.) patat
  • 土豆 tǔdòu: (zn.) aardappel
  • 马铃薯 mǎlíngshǔ: (zn.) aardappel
  • zhōu: (zn.) rijstepap
  • 点心 diǎnxīn: (zn.) dim sum, kleine hapjes
  • 春卷 chūnjuǎn: (zn.) loempia
  • 豆腐 dòufǔ: (zn.) tofu
  • 烧卖 shāomài: (zn.) siew maai, gestoomde dim sums
  • 肉包 ròubāo: (zn.) bapao
  • 饺子 jiǎozi: (zn.) meelballetje, knoedel
  • 馄饨 húntún: (zn.) wantan
  • 火锅 huǒguō: (zn.) hot pot
  • 北京烤鸭 Běijīng kǎoyā: (zn.) Beijing eend, Pekingeend
  • 夫用蟹 fū yòng xiè: (zn.) Foe Yong Hai, ei met tomatensaus

Opmerking

Foe Yong Hai is een gerecht waar we in Taiwan nog nooit van hebben gehoord. Het is eigenlijk een Nederlands gerecht! We hebben wel een soort Foe Yong Hai: ei met oesters. Dit eiergerecht is heel bekend in Taiwan.

AttachmentSize
Woordenlijst voor ZDT2.19 KB

Oefeningen met nieuwe woorden

Opdrachten

Woorden: Luister naar het bestand en schrijf het woord op.   

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4.
  • 5.
[ antwoorden ]
  • 1. miànbāo
  • 2. mǐfàn
  • 3. hànbǎo
  • 4. chǎofàn
  • 5. chǎomiàn

Schrijf de betekenis van elk woord op.

  • chī:
  • hē:
  • zhīdao:
  • bù cháng:
  • xǐhuan:
  • zhōngwǔ:
  • zuò:
  • tài hǎo le:
[ antwoorden ]
  • chī: eten
  • hē: drinken
  • zhīdao: weten
  • bù cháng: niet vaak
  • xǐhuan: iets leuks vinden
  • zhōngwǔ: tussen de middag
  • zuò: doen
  • tài hǎo le: fantastisch

Grammatica

Hulpwerkwoorden

xiǎng en yào

Als een hulpwerkwoord en een ander werkwoord samen in een zin staan, komt het hulpwerkwoord voor het werkwoord. Ze staan dan naast elkaar. Bijvoorbeeld, 我想吃面包。 Wǒ xiǎng chī miànbāo. “Ik wil brood eten.” of 我要喝啤酒。 Wǒ yào hē píjiǔ. “Ik wil een biertje drinken.” De constructie is dus Subject + Hulpwerkwoord + Werkwoord .

Voegwoorden

In het Chinees worden twee dingen door hé met elkaar verbonden. Bijvoorbeeld twee zelfstandige naamwoorden: 台湾人吃米饭和面。 Táiwān rén chī mǐfàn hé miàn. “Taiwanezen eten rijst en noedels.”

Je kan met hé ook twee groepjes van Werkwoord + Zelfstandig naamwoord met elkaar verbinden: 我喜欢吃汉堡和喝啤酒。 Wǒ xǐhuan chī hànbǎo hé hē píjiǔ. “Ik hou van hamburgers eten en bier drinken.”

Grammatica-oefeningen

Oefeningen met

Vertaal deze zinnen in het Chinees in Pinyin:

  • Ik eet rijstepap en noedels. -->
  • Ik drink thee en koffie. -->
  • Ik hou van dim sum en meelballetjes eten. -->
  • De herfst en de winder in Taiwan zijn allebei niet koud. -->
[ antwoorden ]
  • Ik eet rijstepap en noedels. --> Wǒ chī zhōu hé miàn.
  • Ik drink thee en koffie. --> Wǒ hē chá hé kāfēi.
  • Ik houd van dim sum en meelballetjes eten. --> Wǒ xǐhuan chī diǎnxīn hé jiǎozi.
  • De herfst en de winder in Taiwan zijn allebei niet koud. --> Táiwān de qiūtiān hé dōngtiān dōu bù lěng.

Schrijfoefening

AttachmentSize
Schrijfoefening: Het eten34.05 KB

Discussietaken

Over de discussietaken

Taal en cultuur kunnen niet los van elkaar gezien worden, vooral bij een levende taal als Chinees. Daarom bevat elke les een aantal discussietaken om kennis te maken met overeenkomsten en verschillen tussen de Nederlandse en Chinese cultuur. Deze taken introduceren de Chinese cultuur in verschillende categorieën: Chinese taal, kennis van land en volk, kennis van de geschiedenis, Chinese literatuur en gangbare dagelijkse etiquette.

Bespreek de volgende vragen op het forum met andere gebruikers.

Leenwoorden van het Chinees

In het Nederlands zijn er een paar leenwoorden die oorspronkelijk uit het Chinees komen. De meeste hebben betrekking op eten. Welke ken je? Bespreek hier!

Geld als gespreksonderwerp?

Voor Chinezen is het gewoon om te kletsen over hoeveel salaris je per maand verdient. Stel dat een Chinese kennis hierover begint. Hoe reageer je dan? Bespreek hier!

Heb je een partner?

Is het verstandig te vragen of een Chinees een partner heeft? Bijvoorbeeld: 你有男/女朋友吗? Nǐ yǒu nán/nǚ péngyou ma? Heb je een vriend/vriendin? Bespreek hier!

Bijvoeglijke naamwoorden

In de zin 我很好 Wǒ hěn hǎo. is er geen werkwoord. Hoe komt dat? Wat zijn eigenschappen van Chinese bijvoeglijke naamwoorden? Waar moet je op letten als je deze woorden in een zin gebruikt? Bespreek hier!